RKF-blog #7: "Elke dag komen er nieuwe zangers of instrumenten bij"

De Radio Kamer Filharmonie en het Groot Omroepkoor repeteren aan Der Freischütz, een opera van Carl Maria von Weber, de opening van het ZaterdagMatinee-seizoen op 3 september a.s.

blogger vandaag: Josje ter Haar, 1e viool

Elke dag krijgen we wat meer overzicht bij de repetities voor Der Freischütz. Wat een geweldige componist. Alles is met maximaal effectbejag geschreven. De vioolpartijen klinken virtuoos en zijn erg leuk om te spelen, de spookachtige scènes waar de boze geesten worden opgeroepen zijn huiveringwekkend (zelfs als de klok bij gebrek aan een echte klok vandaag even op de piano nagebootst wordt). Onze assistent-dirigent Gijs Leenaarts zei vandaag tegen me: "In Webers tijd moet het publiek echt van hun stoelen gerold zijn van verbazing." Je valt voortdurend van het ene uiterste in het andere: na de ouverture begint het vrouwenkoor tot onze verbazing te zingen op de volgende tekst: Hè, hè, hè, hè, hè, hè, terwijl de hobo's meetetteren met hun gemeenste lachje. Het is onmogelijk om je gezicht in de plooi te houden, maar meteen daarna begint Marcel Reijans met een dramatische aria vol wanhoop. Alle emoties komen voorbij in deze opera, en er zijn ook nog prachtige verstilde en idyllische momenten zoals de fagotsolo. Komt dat zien allemaal, zaterdag! 

Elke dag komen er nieuwe zangers of instrumenten bij; vandaag bijvoorbeeld een viertal 'bruidsmeisjes' uit het Groot Omroepkoor, en ook de ons welbekende Christina Landshamer was er vandaag voor het eerst. We hebben allemaal veel geduld nodig, want Schønwandt legt op alle slakjes zout, en zo hoort het ook! En dan moet ik deze blog toch in mineur afsluiten, want het is toch zo'n raar gevoel dat onze orkestklank die wij nu met zoveel liefde aan het oppoetsen en onderhouden zijn, in feite al door de minister is afgeschreven. Dat voelt toch wel heel wrang...

> RKF-blog #1 > RKF-blog #2 > RKF-blog #3
> RKF-blog #4 > RKF-blog #5 > RKF-blog #6

RKF-blog #6: "Deze man kon met één blik de hele eerste rij doen wateren van angst"

De Radio Kamer Filharmonie en het Groot Omroepkoor repeteren aan Der Freischütz, een opera van Carl Maria von Weber, de opening van het ZaterdagMatinee-seizoen op 3 september a.s.

blogger vandaag: Jeroen Soors, 1e hobo

FRISSE MAANDAG

Na een spannend en fris concert op de Uitmarkt zaterdag hadden we een zeldzame vrije zondag. Als muzikant hebben wij deze luxe doorheen het seizoen niet al te vaak en daar heeft deze jongen dan ook met volle teugen van genoten!

Een frisse maandag was het sowieso, naast het kille weer kregen we vandaag een aantal nieuwe mensen over de vloer in ons orkest. Allereerst waren er twee nieuwe piccoloïstes in de houtsectie die vandaag helaas maar enkele maten mochten spelen, hopelijk morgen meer geluk voor deze collega's...keep up the good work ladies!

Vervolgens werden we na het 'opfrissen' van de Ouverture Der Freischütz van Carl Maria von Weber voorgesteld aan de solisten van dienst. De Kasper die we al een tijd in onze partij hadden zien staan vermeld kreeg nu een gezicht, en wat voor één! Deze man kon met één blik de hele eerste rij doen wateren van angst. Hoe hij met zijn grimas mij en Jeanette van onze stoel kon schieten was op zijn minst markant te noemen, chapeau voor zijn welgemeende inleving in zijn personage.

Onze chef-dirigent Michael Schønwandt geeft de blazers nog enkele belangrijke aanwijzinging in verband met het samenspel en haalt nog even de details eruit zoals alleen hij dat kan, elke keer een tikkeltje meer vragen van elke speler om zo het orkest naar een nog hoger niveau te tillen.

Op het einde van repetitie hadden we ook nog het geluk even de prachtige, rijke stem te horen van sopraan Silvana Dussmann. Wat deze soliste met haar stem kan is kippenvel creëren bij menig luisteraar, zeker de moeite om haar live te horen komende zaterdag in het Concertgebouw bij de integrale uitvoering van deze pakkende opera, allen daarheen!

> RKF-blog #1 > RKF-blog #2 > RKF-blog #3 > RKF-blog #4 > RKF-blog #5

RKF-blog #5: "Ik zag de buien vanuit Amsterdam Zuid naar ons toekomen"

De Radio Kamer Filharmonie en het Groot Omroepkoor repeteren aan Der Freischütz, een opera van Carl Maria von Weber, de opening van het ZaterdagMatinee-seizoen op 3 september a.s.

blogger vandaag: Frits Wagenvoorde, 2e viool



SPETTERENDE SEIZOENSSTART OP DE UITMARKT

Ja, dat was het zeker! Zowel letterlijk - ik zag de buien vanuit Amsterdam Zuid over het Concertgebouw naar ons toekomen - als figuurlijk: een uitstekend concert voor een dankbaar publiek. De weersverwachtingen waren de afgelopen dagen aandachtig in de gaten gehouden, en ook de Buienradar werd tot op het laatst druk geraadpleegd. Er waren al verschillende strategieën bedacht voor het geval de weergoden echt roet in het eten zouden gooien: spelen zonder koor, het orkest meer naar achter op het podium zodat de mooie instrumenten van eerste violisten en cellisten geen waterschade zouden kunnen oplopen. Het bleek allemaal niet nodig. Er was regen, maar de wind was gunstig en de overkapping van het podium ruim. Gelukkig maar, want de bijdrage van het koor was toch wel meer dan de moeite waard.

"Met hier en daar een zak patat erbij"
Het was wel een ander uitzicht vanaf het podium op het Museumplein dan normaal in het Concertgebouw. Geen beschaafd geblader in het programmaboekje, maar onder de paraplu, met hier en daar een zak patat erbij. Heel eerlijk ook, immers, als je er genoeg van hebt, wandel je gewoon weg, niks aan de hand. Dat laatste viel overigens erg mee, we hadden een behoorlijke schare aandachtig luisterende fans. In de loop van het concert konden de regenschermen overigens weer ingeklapt worden en verscheen het zonnetje.
Onze eerste noot van dit seizoen was de van ppp naar ff aanzwellende C van de ouverture Der Freischütz van Carl Maria von Weber, als een echo van het feestelijke C-dur slotakkoord van Schuberts 9e symfonie waarmee we een paar weken geleden het vorige seizoen afsloten in het Concertgebouw onder leiding van Thomas Zehetmaier, op hemelsbreed 100 meter afstand van de tent waar we nu speelden.

Aanstaande zaterdag gaat de hele opera in de Zaterdagmatinee, en we zijn onder leiding van onze chef-dirigent Michael Schønwandt druk bezig dit werk tot in de finesse te repeteren. Als ik dan de prent zie hoe Carl Maria zelf in Londen dirigeerde in 1826 vraag ik me tijdens het repeteren wel eens af of hij net zo detaillistisch te werk ging als wij nu. Ik kan het me bijna niet voorstellen: hij staat er tamelijk nonchalant bij en dirigeert gewoon met een opgerold stuk (muziek?)papier!
Er moet wel bij vermeld worden dat Weber toen al heel ziek was. Hij zou op 5 juni in Londen overlijden nadat hij er in maart met veel succes de première van Oberon nog gedirigeerd had. (mooie uitspraak van von Weber: “Muziek heeft geen vaderland”, over internationalisme gesproken!)

Na von Weber speelden we nog de twee L’Arlésienne suites van Georges Bizet. Van de vele mooie blazerssoli (waaronder een saxofoonsolo, in die tijd een nouveauté) wil ik speciaal die van onze fluitiste Jeannette noemen. Want, hoewel op de achtergrond wel wat gedreun was te horen van een belendend muziekgebeuren, speelde ze betoverend subtiel. Prachtig!

Kennelijk hadden de weergoden zich bedacht want de zon scheen toen we van het podium stapten. Een mooi begin van een nieuw seizoen.

> RKF-blog #1 > RKF-blog #2 > RKF-blog #3 > RKF-blog #4

RKF-blog #2: "Het revolutionaire is dat er nieuwe geluiden uit het orkest komen"

De Radio Kamer Filharmonie en het Groot Omroepkoor repeteren aan Der Freischütz, een opera van Carl Maria von Weber, de opening van het ZaterdagMatinee-seizoen op 3 september a.s.

blogger van dienst: Marjolijn Oonk, 2e viool

Hoe leert een orkestmusicus als ik zo’n muziekwerk als Der Freischütz kennen? Van tevoren bestudeer ik mijn partij: veel noten, een paar moeilijke of snelle. Er zit maar heel weinig melodie in voor de tweede violen. Op de eerste dag ben ik benieuwd hoe het geheel klinkt. Langzamerhand kom je in de sfeer van de muziek, nog zonder zangers of tekst. Elke dag geeft Michael Schønwandt een stukje van het verhaal prijs. Volgende week komen de zangers, het tekstboekje staat dan op onze lessenaar. Als het concert zal zijn afgelopen, ken ik het stuk pas helemaal. De dirigent kent het natuurlijk van tevoren, daarom stel ik hem vast vragen.

Ik bedenk dat het verhaal bestaat uit sprookjes; sprookjes? dat vinden we iets voor kinderen. Nu denken we dat het verhaal onschuldig is en naïef, maar er is een erotische ondertoon, in die tijd kon men niet directer iets uitbeelden over erotiek, benadrukt Schønwandt. Mendelssohn kon ook zo prachtig sprookjesachtig schrijven, we hebben een paar maal de Midzomernachtsdroom gespeeld. Ter illustratie heb ik een fotootje gemaakt van de voorkant van de partituur, een ets van een toverachtig bos met hertjes.

De muziek is revolutionair, bouwt voort op Fidelio van Ludwig van Beethoven van 20 jaar eerder. Je hoort ook Rossini, wat Webers bedoeling niet was (oppervlakkig, commercieel…), de tijdgeest misschien? Het revolutionaire is dat er nieuwe geluiden uit het orkest komen, de hoorns, klarinetten en hobo’s zijn pregnant gebruikt. De zangpartijen zijn tegelijk lyrisch en dramatisch. Agathe, gezongen door een sopraan, heeft twee zeer mooie aria’s, belooft Schønwandt. Juist door de tegenstellingen van sfeer, boertig, kluchtig, sensueel, komt die schoonheid tot zijn recht.

Het manuscript van Der Freischütz uit de Staatsbibliotheek Berlijn is in zijn geheel te zien op internet: http://dig​ital.staat​sbibliothe​k-berlin.d​e

> RKF-blog #1

RKF-blog #1: "Dit is ongelooflijk frisse, vitale muziek"

De Radio Kamer Filharmonie en het Groot Omroepkoor repeteren aan Der Freischütz, een opera van Carl Maria von Weber, de opening van het ZaterdagMatinee-seizoen op 3 september a.s.

blogger van dienst: Josje ter Haar, 1e viool

De eerste dag na de vakantie. Je ziet er tegenop, zeker nu met de dreigende opheffing van ons orkest. Maar zodra je het MCO binnenloopt zie je de eerste collega's en begint een opgetogen en enthousiaste uitwisseling van vakantie- ervaringen:
"In coma naast het Como-meer..," 
"Jullie hebben allemaal een andere kleur gekregen!"
"Drie weken bij een vriendin aan de Bodensee!"
en al snel is het 9.45. Een kort welkomstwoord van Kees Dijk, onze manager. Hij spreekt de wens uit dat we elkaar de komende tijd kunnen blijven vertrouwen, bij alle moeilijke beslissingen die ons van buitenaf worden opgedrongen, en wenst ons sterkte daarbij.

Dan neemt Michael Schønwandt, onze chef-dirigent, de leiding. Hij vindt het heerlijk om ons allemaal te zien. Hij zegt over de Freischütz: "Dit is ongelooflijk frisse, vitale muziek en we gaan in onze klank zoveel mogelijk zonneschijn verwerken. Dus denk aan je mooiste vakantiefoto's en hou de zomer zoveel mogelijk vast!" 

Bij het repeteren krijgen we alvast wat voorproefjes van het dramatische verhaal: Donkere paukenslagen verbeelden de magische, loden kogels. Het belangrijkste zangthema gaat over de liefde die alle moeilijkheden overwint. De muziek is revolutionair. Er wordt gezegd dat Beethoven na het lezen van de partituur, de opera niet wilde horen omdat hij bang was nooit meer een noot te kunnen schrijven, zozeer was hij onder de indruk. Wagner had nooit aan zijn Fliegende Holländer kunnen beginnen zonder deze opera.

Als we het geheimzinnigste en meest duistere stuk aan het repeteren zijn begint het als illustratie buiten enorm te onweren.. We gaan twee mooie weken tegemoet!

> RKF-blog #2