GOK-blog #2-5: "Deze keer gelukkig geen grote TV-camera voor onze neus..."

Het Groot Omroepkoor zingt de Psalmensymfonie van Igor Stravinsky en het Requiem van Wolfgang A. Mozart met het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Mariss Jansons. Concerten: 14 t/m 18 september, Concertgebouw, Amsterdam. > Meer informatie

blogger vandaag (én alle foto's in dit blog): Yvonne Benschop, alt

Het laatste concert, het vierde op rij, van Strawinsky en Mozart. Er is duidelijk groei te merken, het koor went steeds meer aan de stijl van Jansons en andersom geldt hetzelfde. De solisten zijn op hun best (extra knap als je weet dat het hele concert vandaag live op radio wordt uitgezonden!) We gaan deze concerten missen. Maar morgen beginnen gewoon weer de repetities voor een volgend concert (in dit geval The War in Heaven van Gavin Bryars met de Radio Kamer Filharmonie o.l.v. Brad Lubman > zie hier voor meer informatie).

"Klààrstààn alstublieft!"
Hoe verloopt zo'n concertdag voor het Groot Omroepkoor ? Natuurlijk in de bus van Amsterdam naar Hilversum vice versa. Daarna meestal nog even repeteren/inzingen met Gijs [Leenaars, gastdirigent, red.], omkleden, opstellen boven op de gang achter de beroemde rode trappen, dan klinkt de sonore stem van René [productieleider Groot Omroepkoor, red.) "Klààrstààn alstublieft!" en gaan we op. Als de dirigent binnenkomt gaan we staan, samen met het orkest. Altijd aardig om te registreren of de damessolisten een passende requiemjurk aanhebben, en of het haar van Jansons wel goed zit. Staat mijn mobiel echt uit??? Hopelijk komt die opvlieger niet net voor dat fluisterzachte stukje! of: Deze keer hebben de sopranen gelukkig geen grote TV-camera voor hun neus...

Ik hoor u denken: "teiltje!"
Al die dingen kunnen tegelijkertijd door je heen gaan, maar dan geeft de dirigent de opmaat en klinken de eerste tonen - Al het bovenstaande is vergeten, we gaan muziek maken...!
De conclusie lijkt me inmiddels duidelijk: wij hebben de mooiste baan van de wereld, het is een feest en een voorrecht om op dit geweldige niveau muziek te kunnen maken (ik hoor u denken: "teiltje!", maar het is gewoon zo). We hebben vier keer voor een stampvolle zaal een geweldig concert gegeven, en een groot publiek (en onszelf) een enorm plezier gedaan. Dat daar door de dames en heren politici aan alle kanten aan geknaagd wordt, is absurd, onbegrijpelijk en dom, het enige argument dat we daartegen kunnen inbrengen is musiceren op het niveau dat we de afgelopen week hebben laten zien en horen. Laat dat voor zichzelf spreken.

GOK-blog #2-1 > GOK-blog #2-2 > GOK-blog #2-3 > GOK-blog #2-4

GOK-blog #2-4: "Zo begint een meesterwerk..."

Het Groot Omroepkoor zingt de Psalmensymfonie van Igor Stravinsky en het Requiem van Wolfgang A. Mozart met het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Mariss Jansons. Concerten: 14 t/m 18 september, Concertgebouw, Amsterdam. > Meer informatie

blogger vandaag: Yvonne Benschop, alt

Het eerste ´officiële´ concert. Zelfs na zoveel jaar is er nog steeds die prettige spanning, de wetenschap dat er iets leuks gaat gebeuren, zoals een verjaardag of Sinterklaas. De zaal zit stampvol, het is leuk om vlak voor het concert boven in de gangen het publiek te observeren. Een kleurrijke verzameling muziekliefhebbers, die zich merkbaar verheugen op een mooie avond. Strawinsky's Psalmensymfonie zal niet in ieders CD-verzameling staan, maar het Mozart Requiem is ook voor het publiek een oude bekende, al was het maar door de film Amadeus.

We beginnen met Strawinsky, de eerste verrassende opmaat voor het orkest knalt er spatgelijk uit, meteen is de zaal vol energie. Het eerste deel is steviger aangezet dan tijdens de generale repetitie van die ochtend, dus het is zaak voor ons de krachten goed te verdelen. Het is meeestal doodstil in de zaal, alleen jammer dat er net op een paar stille momenten iemand loeihard doorheen hoest... Het prachtige Laudate aan het einde met zijn langzame dynamische opbouw wordt afgerond door een plotseling fluisterzacht "omnis spiritus laudet Dominum" , een moment om kippenvel van te krijgen.

Na de pauze Mozarts Requiem. De solisten komen op, de dames chic gekleed in stemmig zwart, de heren in rokkostuum. De eerste maten hebben op mij hetzelfde effect als het begin van Bachs Mattheuspassion: zo begint een meesterwerk. Het stuk ontvouwt zich onder de bezielende leiding van Jansons. Koor, orkest en solisten zijn in topvorm, met name de sopraan heeft een engelachtige klank die het solistenkwartet letterlijk naar grote hoogten brengt. De violen in het Lacrimosa spelen vlinderlichte tranen... In de laatste fuga begin ik wel te voelen dat we al twee concerten achter de rug hebben die dag, vooral de voetjes beginnen te protesteren...
Het publiek is laaiend enthousiast, ze voelen net als wij dat ze deel hebben uitgemaakt van een prachtige uitvoering van deze twee meesterwerken.

PS Wel jammer dat het Groot Omroepkoor niet genoemd wordt op de poster van het Concertgebouw...

GOK-blog #2-1 > GOK-blog #2-2 > GOK-blog #2-3

GOK-blog #2-3: "Ook hier neemt Jansons alles lichter"

Het Groot Omroepkoor zingt de Psalmensymfonie van Igor Stravinsky en het Requiem van Wolfgang A. Mozart met het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Mariss Jansons. Concerten: 14 t/m 18 september, Concertgebouw, Amsterdam. > Meer informatie

blogger vandaag: Yvonne Benschop, alt

De generale repetitie in het Concertgebouw met het KCO o.l.v. Mariss Jansons. We beginnen met de Psalmensymfonie van Strawinsky. Even twijfel ik of we wel dezelfde dirigent hebben als op de pianorepetitie... Misschien heeft hij een tweelingbroer ? Meteen vanaf de eerste noot is zijn benadering veel lichtvoetiger, bijna swingend. Heerlijk soepel en relaxed neemt hij ons bij de hand door het eerste deel. Een gevaarlijk deel voor de zangers, door de langzame steeds hoger kruipende climax aan het einde, waarbij je je zo prettig kunt verzingen als je niet oplet. Deze keer bereiken we het einde moeiteloos en zonder inspanning. Zonder daarbij aan ritmische precisie en muzikale spanning te verliezen. Dirigeren is toch een beetje toveren... Bij het felle prachtige spel van de kopersectie, bijna bigband-achtig, kun je niet stil blijven zitten, geweldig!

Dan naar Mozart. Ook hier neemt Jansons alles lichter, waardoor je je krachten beter kunt verdelen. Al meteen aan het eerste begin, met een betoverende solo van de fagot, is de sfeer gezet. Mooie soepele lijnen, veel aandacht voor dictie, waardoor de details binnen het legato niet verloren gaan. In het Voca Me moeten de sopranen en alten zo licht en fluisterzacht zingen, dat het klinkt alsof het rechtstreeks uit de hemel komt.
We hebben geluk: het solistenkwartet vormt een prachtig ensemble, met als hoogtepunten het Benedictus en het Recordare. Vier goede zangers bij elkaar zetten betekent niet automatisch dat ze ook echt sámen goed kunnen zingen, maar deze vier hebben het uitstekend begrepen. Heel bijzonder.
Ik zag er best tegenop om twee keer op één dag beide stukken volledig te moeten zingen (vanmorgen op de repetitie èn vanavond op het concert), maar nu er zo mooi gemusiceerd wordt met zoveel gevoel voor proportie is die angst achteraf ongegrond geweest. Integendeel, vanavond mogen we nog een keer!

GOK-blog #2-1 > GOK-blog #2-2

GOK-blog #2-2: "Het is meteen duidelijk: dit wordt de stevige variant!"

Het Groot Omroepkoor zingt de Psalmensymfonie van Igor Stravinsky en het Requiem van Wolfgang A. Mozart met het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Mariss Jansons. Concerten: 14 t/m 18 september, Concertgebouw, Amsterdam. > Meer informatie

blogger vandaag: Yvonne Benschop, alt

Avondrepetitie met Mariss Jansons in de theaterzaal van het Amsterdamse Conservatorium. Het is druk in de kantine, veel jonge muziekstudenten. De gedachte bekruipt je: zullen die allemaal nog werk vinden als ze hun studie hebben afgerond?

Mariss Jansons komt binnen voor zijn derde repetitie van die dag. Hij is ontspannen en goedgehumeurd. Voor ons heeft hij een aangename verrassing: Hij vertelt ontdaan en verontrust te zijn door de bedreiging van het Groot Omroepkoor door het huidige politieke klimaat in ons land. Hij heeft namens het Koninklijk Concertgebouworkest al eerder schriftelijk zijn zorgen geuit naar het ministerie, en biedt aan om, als wij dat willen, nogmaals actie te ondernemen om zijn eerdere woorden kracht bij te zetten. Dit statement komt duidelijk uit de grond van zijn hart en wordt dan ook met luid applaus ontvangen. Iets om zeker nog op terug te komen!

We beginnen de repetitie met de Psalmensymfonie, Jansons vraagt om stevige dictie en ritmische precisie, en als je zijn felle ogen op je gericht ziet kun je ook niet anders. Altijd fijn als een dirigent zo betrokken is bij de koorklank en zo duidelijk kan laten zien wat hij wil. Prachtig legato in de lyrische gedeeltes, dit kan heel mooi worden!

Na een paar vrolijk gebrachte anekdotes over Strawinsky (wat heeft die man een aanstekelijk lachje!) beginnen we na een korte pauze aan Mozart. Het is meteen duidelijk: dit wordt de stevige variant! Ferme fortes, veel tekst en frasering en grote dynamische verschillen. De piano's (dat dan weer wel) fluisterzacht en dromerig, de fortes ruim en aangezet. In de wat hard klinkende repetitiezaal is het vrij overweldigend, maar in het Concertgebouw zal het waarschijnlijk allemaal wat minder extreem klinken.

Het wordt interessant om te horen hoe het samen met het orkest zal klinken, en of het koor er in slaagt bij zichzelf te blijven en niet meegetrokken wordt naar teveel geweld.

> GOK-blog #2-1

GOK-blog #2-1: "Echte koorstukken, dus een feest om te zingen"

Het Groot Omroepkoor zingt de Psalmensymfonie van Igor Stravinsky en het Requiem van Wolfgang A. Mozart met het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Mariss Jansons. Concerten: 14 t/m 18 september, Concertgebouw, Amsterdam. > Meer informatie

blogger vandaag: Yvonne Benschop, alt

De vakantie is voorbij, het Groot Omroepkoor begint weer met repetities. Bij de koffie worden vakantieverhalen uitgewisseld, leuke en soms minder leuke ervaringen gedeeld, iedereen heeft weer zin om te beginnen. Vakantie is heerlijk, maar zingen ook!
We repeteren vandaag onder leiding van Gijs Leenaars twee 'oude bekenden', de Psalmensymfonie van Strawinsky en het Requiem van Mozart. Twee fantastische, totaal verschillende composities in één programma, samen met het Koninklijk Concertgebouworkest, o.l.v. Mariss Jansons. Echte koorstukken ook, dus een feest om te zingen. De combinatie van het strakke en ritmische van Strawinsky tegenover het soms lyrische, soms dramatische, soms ontroerende van het Requiem is een uitdaging, we moeten alles uit de kast halen.

De sfeer is ontspannen, je ziet en hoort dat de koorleden na 7 weken stemrust genieten van deze 'toppers' (niet te verwarren met die andere toppers...). Volgende week maandag is er al een pianorepetitie met Mariss Jansons, er moet dus stevig worden doorgewerkt, maar daar weet Gijs wel raad mee !
We zijn erg benieuwd van welke kant Mariss Jansons deze stukken zal benaderen, wat hij weer voor nieuwe inzichten zal toevoegen aan deze twee koorfavorieten.

RKF-blog #10 (slot): "Een productie als deze laat zich vergelijken met een bergwandeling"

De Radio Kamer Filharmonie en het Groot Omroepkoor repeteren aan Der Freischütz, een opera van Carl Maria von Weber, de opening van het ZaterdagMatinee-seizoen op 3 september a.s.

blogger vandaag: Frits Wagenvoorde, 2e viool

TOP!

Eindelijk was het dan zover. Ons eerste 'serieuze' optreden dit seizoen met een concertuitvoering van Der Freischütz van Carl Maria von Weber als opening van het nieuwe Matineeseizoen. De verwachtingen waren hooggespannen, en werden wat mij betreft volkomen waargemaakt. Het werd een memorabele uitvoering, waarin schitterend werd gezongen en prachtig gespeeld. Een productie als deze laat zich vergelijken met een bergwandeling (bedacht ik deze zomer toen ik in de Pyreneeën wandelde): klimmend naar de top vang je af en toe, door de bomen, een glimp op van een mooi vergezicht. Maar de ultieme ervaring, het weidse panorama van 360 graden, krijg je pas als beloning voor al je inspanningen op de top.

Zo is het ook tijdens het repetitieproces van een dergelijke productie. Je moet je door al die nieuwe noten heenworstelen, het moet natuurlijk vaak over, gaandeweg wordt er langere fragmenten doorgespeeld, er komen zangers bij, het koor gaat meedoen. Maar uiteindelijk voor publiek op het concert komt de dimensie erbij waar het uiteindelijk om gaat. De grote spanningsboog van de uitvoering, waardoor alles op zijn plaats valt, uitzicht over bergtoppen, de wereld aan je voeten. Vergeten zijn de vermoeide benen en de pijnlijke voeten bij het aanschouwen van een dergelijk vergezicht. Vergeten het gezucht en gesteun tijdens de repetities met zo’n beloning: een topervaring die kan worden toegevoegd aan de toch al rijke geschiedenis van de ZaterdagMatinee.

> luister het concert terug
> komende concerten van de Radio Kamer Filharmonie

> RKF-blog #1 > RKF-blog #2 > RKF-blog #3 > RKF-blog #4 > RKF-blog #5
> RKF-blog #6 > RKF-blog #7 > RKF-blog #8 > RKF-blog #9

RKF-blog #9: "Ik vind de cynische tekst af en toe huiveringwekkend"

De Radio Kamer Filharmonie en het Groot Omroepkoor repeteren aan Der Freischütz, een opera van Carl Maria von Weber, de opening van het ZaterdagMatinee-seizoen op 3 september a.s.

blogger vandaag: Marjolijn Oonk, 2e viool

O wat klinkt alles toch mooi in het Concertgebouw! Maar dat hoort u zaterdag zelf in de zaal of op de radio. Wij orkestmusici hebben nu een behoorlijk goed beeld van de opera Der Freischütz. Eén van de sterke punten is de tekst, opmerkelijk genoeg. In plaats van ellenlange tamelijk zwakke dialogen spreekt acteur Markus John een tekst uit van Steffen Kopotzky, tien jaar geleden geschreven voor een productie van de opera bij de WDR. Er is een cd van gemaakt: Bruno Weil dirigeert Capella Coloniensis en Kopotzky heeft een essay geschreven in het booklet.

“Dort, wo ihr Lichter spielen seht, da spür ich Schatten.
Ich träume euch – ich sehe nichts.
Ich höre eure Stimmen, wie von fern.
Sie sind Musik für mich.”

Het is een intelligente tekst, vindt Markus John, prettig uit te spreken met een goed ritme. Het Kwaad en de Duivel komen uit de opera, zijn naam Samiel wordt heel vaak genoemd. Ik vind de cynische tekst af en toe huiveringwekkend.

“Ich hör den Schuss bevor er fällt.
Aus weiter Zukunft hör ich Schüsse fallen.”

Op het hoogtepunt van Der Freischütz maken de duivel en Kaspar samen met Max betoverde kogels. Onschuldige Max krijgt het recept:
“Hier is het lood – wat scherven van gebroken kerkvensters (die vind je zo!) – wat kwikzilver! – drie kogels die al doel getroffen hebben! – het rechteroog van een weidehop! – het linker van een linx! – en dan de kogelzegen!”

Veel plezier zaterdag! We maken van deze productie een cd, dus nagenieten is ook nog mogelijk.

> RKF-blog #1 > RKF-blog #2 > RKF-blog #3 > RKF-blog #4
> RKF-blog #5 > RKF-blog #6 > RKF-blog #7 > RKF-blog #8